REÇETE’NİN BU HAFTAKİ KONUĞU MEDİCALPARK KARADENİZ VE TRABZON HASTANELERİ ENDOKRİNOLOJİ UZMANI DOÇ.DR.İNAN ANAFOROĞLU

KONU : Diyabet (Şeker Hastalığı) Nedir? Diyabetli Hastalar Oruç Tutabilir mi?

Diyabet (şeker hastalığı) Nedir?

Diyabet, vücudumuzun da pankreas adlı salgı bezinin yeterli miktarda insülin hormonu üretmemesi ya da ürettiği insülin hormonunun etkili bir şekilde kullanılamaması durumun da gelişen ve ömür boyu süren bir hastalıktır. Sonuç olarak kişi, yediği besinlerden kana geçen şekeri yani glukozu  kullanamaz ve kan şekeri yükselir (hiperglisemi).

 Diyabetin Belirtileri Nelerdir?

Aşırı susama, sık idrara çıkma, yorgunluk ve açıklanamayan kilo kaybı, sık görülen belirtiler olmakla birlikte hiçbir açık belirti de olmayabilir. Yukarıdaki belirtilerden biri veya birkaçı var ise vakit geçirmeden bir sağlık kuruluşuna giderek danışınız.

Tip 2 Diyabet Nedir?

Tip 2 Diyabet Riski Kimlerde Daha Fazladır?

Herkeste, her yerde, her yaşta diyabet teşhis edilebilir.

·          Ailesinde diyabetli olanlar,

·          Şişman kişiler,

·          4 kg’dan daha ağır bebek doğuran kadınlar,

·          Stres altında yaşayan kişilerde diyabetin görülme riski daha yüksektir.

Ayrıca pankreasın kronik iltihabı, pankreas tümörleri ve ameliyatları ile hipertiroidi, akromegali gibi bazı hormon hastalıkları Tip 2 diyabete yol açabilir.

Tip 2 Diyabetin Belirtileri Nelerdir?

Tip 2 diyabeti olan ve kan şekeri yüksek olan kişilerde;

·          Sık idrara çıkma,

·          Ağız kuruluğu,

·          Çok su içme,

·          Açlık hissi,

·          Cilt yaralarının geç iyileşmesi,

·          Kuru ve kaşıntılı bir cilt,

·          Sık sık infeksiyon gelişmesi,

·          Ellerde ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma görülür. Ancak bu belirtiler zaman içinde yavaş yavaş ortaya çıkar.

Gizli Şeker (Pre-diyabet) Nedir?

Eğer bir kişinin kan şekeri düzeyi normalden yüksek olmasına karşın diyabet tanısı koymaya yeterli yükseklikte değilse bu durumda kişi pre-diabetik (gizli şeker hastası) olarak tanımlanır.

HbA1c Testi Nedir?
Eski adı ile HbA1c yeni adı ile A1c testi, kan şekeri kontrolünüzün ne kadar "yeterli" olduğunu gösteren bir testtir. Yeterli kontrol, kan şekerinizin diyabeti olmayan kişilere yakın düzeylerde olması anlamına gelir.

A1c'nin %7'nin altında olması kan şekerinizin kontrol altında olduğunu gösterir. Eğer sizin A1c değerleriniz genelde %7'nin üzerindeyse bunu düzeltmek için harekete geçmelisiniz.

Diyabet hastalarına oruç yasak mıdır?
Bir ramazan ayı süresince dünyanın farklı coğrafya, ülke ve kültürlerine ait 45-50 milyon diyabet hastasının oruç tuttuğu tahmin edilmektedir. Sayıca bu kadar büyük bir gruba beslenme konusunda ortak bir açıklama yapmak ve genel yaklaşımlar getirmek doğru değildir. Farklı diyabet tipleri olmakla birlikte, aynı tipteki diyabet hastalığının kişilerdeki yansımaları da birbirinden farklıdır. Bu nedenle diyabet hastalarının oruç tutabilirliği konusunda genel yasaklama ve genel izinler yerine, hastaya özel kararlar verilmelidir. Kan şekeri iyi kontrol edilmiş ve ağız yoluyla alınan diyabet ilaçlarıyla tedavisini sürdüren hastalar ise düşük risk grubu altında sıralanabilir.

 Hangi diyabet hastaları yüksek risk taşır?
Oruç tutmaları yüksek risk taşıyan Diyabet (Şeker ) hastalarını şu şekilde sıralayabiliriz:

* Sıklıkla hipoglisemiye giren hastalar

* Hipoglisemilerini fark etmeyen hastalar

* Kan şekerleri iyi ayarlanmamış hastalar

* Ramazan ayından hemen önceki dönemlerde ciddi diyabet koması hikayesi olan hastalar

* Tip 1 diyabet hastaları

* Hastalıklarının kontrolünü bozan ciddi akut hastalık yaşayan hastalar

* Kronik böbrek yetersizliği olan ve/veya diyaliz tedavisi gören hastalar

* Hamile diyabet hastaları

* Kan şekeri orta derecede yüksek olan hastalar

* Orta derecede böbrek yetmezliği olan hastalar

* Yalnız yaşayanlar diyabet hastaları

* Yaşlı diyabet hastaları

* Bilinç durumunu etkileyen ilaçlar kullanan diyabet hastaları

Diyabette orucun riskleri nelerdir?
Çok yüksek ve yüksek riskli diyabet hastaları, oruç tuttukları takdirde özellikle hipoglisemi, ketoasidoz, hiperglisemik koma, dehidratasyon ve tromboz risklerine maruz kalabilirler. Hipoglisemi riski, Tip 1 diyabet hastalarında 3-4 kat, Tip 2 diyabet hastalarında ise 7.5 kat kadar fazladır. Hiperglisemi riski ise, Tip 1 diyabet hastalarında 3 kat, Tip 2 diyabet hastalarında 7 kat fazladır.

Doktorunuza  sormak isteyebileceğiniz faydalı sorular Şunlardır.?

• Özel sağlık geçmişim esas alındığında oruç tutmanın riskleri nelerdir?

• Ramazan süresince kan şekeri düzeyimi nasıl kontrol etmem gerekir?

• Diyabetimi doğru şekilde kontrol altında tuttuğumdan emin olmak için .Ramazan süresince diyetimde ne gibi değişiklikler yapmam gerekir?

• İlaçlarımda veya tedavi rejimimde değişiklik yapmam gerekir mi?

• Ramazan süresince her zamanki fiziksel aktivitemi sürdürebilir miyim?

• Orucumu bozmam gereken herhangi bir durum var mı?

• Kan şekeri düzeyimi hangi sıklıkla kontrol etmem gerekir?

• Orucu tamamladıktan sonra takip için tekrar randevu almalı mıyım?

• Acil bir durumda kiminle görüşmeliyim?

 Kan şekeri düzeylerinin daha sık takip edilmesi Gerekmektedir.

Oruç tutmak isterseniz kan şekeri düzeylerinizi gün içinde sıkça takip etmeniz gerekir. Bu kitte sunulan Kan Şekeri Takip Çizelgesi, bu bilgileri bir sonraki muayene randevunuzda görüşmek için kaydetmenize yardımcı olacaktır.

Orucu bozma Durumu Nedir?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşamanız halinde orucunuzu derhal bozun ve sizinle ilgilenen Doktorunuza  danışın:

• Hipoglisemi (düşük kan şekeri) – kandaki glikoz 60 mg/dl (3,3 mmol/l) düzeyinin altındaysa

• Hiperglisemi (yüksek kan şekeri) – kandaki glikoz 300 mg/dl (16,7 mmol/l) düzeyinin üstündeyse

Sağlıklı beslenme ve diyetle ilgili ipuçları Nelerdir?

Ramazan süresince diyetinizin sağlıklı ve dengeli olması gerekir. Oruca başlamadan önce sahurda, şekerinin kana karışma hızı düşük olan buğday, irmik ve fasulye gibi gıdalar yemeye çalışın. Bu, oruç tuttuğunuz sürece kan şekeri düzeyinizi dengede tutarak istek ve iştahınızı azaltmanıza yardımcı olur. İftarda, şekerinin kana karışma hızı yüksek olan ve kan şekeri düzeyinizi hızla yükseltecek meyve gibi yiyecekler yemeniz, ardından kana yavaş karışan karbonhidratları almanız önerilmektedir. Hayvansal yağ, yağlı hamur işleri ve yemekler gibi doymuş yağ oranı yüksek gıdalardan kaçınmanız ve oruç tutmadığınız saatlerde bolca sıvı almaya çalışmanız gerekir.

GÜNÜN SÖZÜ: Resulullah (s.a.a): “Ramazan ayı öyle bir aydır ki, başlangıcı rahmet, ortası mağfiret ve sonu Cehennem ateşinden kurtulmadır.“

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol

banner394

banner393